De Staverse Jol is geen merk maar een traditioneel Nederlands scheepstype uit het Friese Stavoren, oorspronkelijk gebouwd voor de aalvisserij. Wie een Staverse Jol zoekt, vindt karaktervolle, vaak houten zeilschepen met een herkenbare lange doorlopende kiel in plaats van zijzwaarden. De latere jachtjollen met kajuit lenen zich voor recreatief zeilen en verblijf aan boord. Het type spreekt liefhebbers aan van klassiek en authentiek zeilen op binnenwater en beschutte kustwateren, met respect voor varend erfgoed.
Waarom kiezen voor Staverse Jol?
De Staverse Jol is geen merk in de moderne zin, maar een traditioneel Nederlands scheepstype dat zijn oorsprong vindt in het Friese Stavoren. Het eerste schip werd gebouwd door de werf Roosjen en was bedoeld voor de plaatselijke aalvisserij. De bijzondere vorm ontstond in overleg met de vissers van Stavoren, Molkwerum en Laaksum, die een sterk zeilschip wilden dat geschikt was voor het gebruik langs de kust. Anders dan veel traditionele Nederlandse schepen heeft de Staverse Jol geen zijzwaarden, maar een lange doorlopende kiel, wat het type een herkenbaar karakter geeft. De jollen varieerden oorspronkelijk in lengte van ongeveer achttien tot vijfentwintig voet. De doelgroep bestaat tegenwoordig uit liefhebbers van klassiek en authentiek zeilen, die waarde hechten aan ambacht, historie en de bijzondere vaareigenschappen van een platbodemachtig schip met kiel. Vaak gaat het om houten of in klassieke stijl uitgevoerde schepen, soms voorzien van een kajuit, de zogeheten jachtjollen, die vanaf het einde van de negentiende eeuw werden ontwikkeld. De Staverse Jol leent zich voor rustig en stijlvol zeilen op binnenwater en beschutte kustwateren, en spreekt vooral varers aan die genieten van traditie en het in stand houden van historisch Nederlands varend erfgoed.
Populaire modellen
Bij de Staverse Jol gaat het niet om een seriematig modelaanbod, maar om een scheepstype binnen de familie van ronde en platbodemjachten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de oorspronkelijke vissersjollen, die werden gebruikt voor de aalvisserij langs de Friese kust, en de latere jachtjollen. Die jachtjollen ontstonden toen de gebroeders Wildschut uit Gaastmeer het oorspronkelijke ontwerp uitbreidden en in 1883 een kajuit op de boot bouwden, waardoor het schip ook geschikt werd voor recreatief zeilen en verblijf aan boord. Kenmerkend voor alle uitvoeringen is de lange doorlopende kiel in plaats van zijzwaarden. De schepen zijn meestal individueel of in kleine series gebouwd, vaak in hout, en verschillen daardoor onderling in afwerking, tuigage en detaillering. De ontwerper Jaap Gipon droeg sterk bij aan de bekendheid van het type.
